Wat regelt de Data Act hier?
De Data Act is sinds 12 september 2025 van toepassing. De wet behandelt zowel gegevens uit verbonden producten als het wisselen tussen dataverwerkingsdiensten. Dit artikel gaat uitsluitend over dat tweede onderwerp. Lees de toelichting van de Europese Commissie.
De regels maken niet iedere clouddienst identiek. Voor SaaS en PaaS beschrijft de Commissie onder meer open interfaces en export in een gangbaar, machineleesbaar formaat. Bij infrastructuurdiensten speelt functionele gelijkwaardigheid voor gedeelde functies een andere rol. Laat voor de concrete dienst vaststellen welke eisen en uitzonderingen gelden. Bekijk de uitleg per servicetype.
Wat wil je kunnen blijven doen?
Begin niet met het formaat van een bestand, maar met het werk dat na de overstap moet doorgaan. Moet een medewerker oude aanvragen terugvinden, bijlagen openen of zien wie iets heeft goedgekeurd? Bepaal welke informatie daarvoor nodig is en wat het doelsysteem daadwerkelijk kan verwerken.
Maak vervolgens een overzicht van gegevens, bijlagen, relaties en instellingen. Beoordeel per onderdeel of het exporteerbaar is, welke rechten nodig zijn en hoe je het resultaat controleert. Veronderstel geen recht op alle afgeleide gegevens of leverancierssoftware. Een exportrecht zet privacy, vertrouwelijkheid en rechten van anderen niet opzij.
Op een smal scherm kun je de tabel zijwaarts verschuiven. Met een toetsenbord: focus de tabel en gebruik de pijltjestoetsen.
| Stap | Automatisering kan helpen | Beslissing bij een medewerker |
|---|---|---|
| Inventariseren | Beschikbare objecten en exportopties verzamelen. | Welke gegevens nodig en toegestaan zijn. |
| Overdragen | Een afgesproken export ophalen en gecontroleerd aanbieden. | Wie toegang krijgt en wanneer de overgang kan plaatsvinden. |
| Vergelijken | Aantallen, verwijzingen en ontbrekende bestanden signaleren. | Of inhoud en betekenis behouden zijn. |
| In gebruik nemen | Openstaande verschillen en testresultaten bijhouden. | Vrijgave, terugzetten en beëindiging van de oude omgeving. |
Fictief voorbeeld: een servicedossier overzetten
Een fictief bedrijf wil servicedossiers naar een andere toepassing verplaatsen. De proefexport bevat alle dossiers, maar enkele bijlagen ontbreken en een status heeft in het doelsysteem een andere betekenis. Een controle op alleen aantallen zou dit missen.
Het team laat de overdracht deze verschillen rapporteren. Een medewerker bekijkt een kleine, representatieve selectie: een gesloten dossier, een heropend dossier en een dossier met bijlagen en beperkte toegang. Daarna wordt besloten welke omzetting nodig is. De oude omgeving wordt niet verwijderd zolang acceptatie en eventuele herstelbehoefte onduidelijk zijn.
Maak opnieuw aanbieden veilig
Geef de overdracht een herkenbare referentie en bewaar welke versie is aangeboden. Als de ontvangende toepassing geen duidelijk antwoord geeft, onderzoek dan wat zij al heeft verwerkt. Automatisch het hele bestand opnieuw sturen kan dubbele dossiers maken. Maak de verwerking per gegeven of batch controleerbaar, passend bij het systeem.
Een checksum, een controlegetal voor een bestand, kan helpen vaststellen dat de overgedragen bytes gelijk zijn. Hij bewijst niet dat de ontvangende applicatie de inhoud correct interpreteert. Combineer technische controles daarom met een functionele proef door gebruikers.
Overstappen blijft kosten en aandacht vragen
Artikel 29 van de Data Act bepaalt dat de betrokken aanbieders vanaf 12 januari 2027 geen switching charges meer mogen rekenen voor het overstapproces. Dat is geen belofte dat een complete migratie gratis wordt. Nieuwe inrichting, interne controle, opleiding en andere contractuele kosten moet je afzonderlijk beoordelen. Bekijk de regeling over overstapkosten.
Bird & Bird bespreekt waarom contracten, technische voorbereiding en continuïteit samen moeten worden bekeken. Laat de actuele overeenkomst en eventuele uitzonderingen controleren voordat je opzegt. Behandel een voorgestelde wetswijziging niet alvast als geldende vrijstelling.
Veelgestelde vragen
Is MFT verplicht voor een cloudwisseling?
Nee. Een bestaande export en gecontroleerde import kunnen voldoende zijn. Managed File Transfer wordt pas interessant wanneer planning, meerdere partijen, herhaling of herstel extra beheer vragen.
Hebben we AI nodig?
Niet voor vaste veldkoppelingen, aantallen en technische status. AI kan helpen bij interpretatievoorstellen, maar mag niet zelfstandig beslissen dat betekenis of rechten gelijk zijn gebleven.
Waarmee beginnen we?
Met één afgebakende exportproef en acceptatiecriteria. Controleer ook het verschil tussen verzonden en verwerkt voordat je de volledige overstap plant.
Een concreet proces bespreken?
Wil je onderzoeken waar informatie verzamelen, controleren of overdragen eenvoudiger kan? Beschrijf één proces en de systemen die je al gebruikt. Een nieuwe tool is niet altijd nodig. Oriënterende gesprekken zijn kosteloos en vrijblijvend. Aanvullend advies en uitvoering worden via Korper afzonderlijk afgesproken, inclusief aanpak en kosten.