Ga direct naar de inhoud
Boermans Digital
Menu openen

Praktische uitlegRegelgeving en werkprocessen

Cyberbeveiligingswet: hoe helpt automatisering bij de opvolging van incidenten?

Een storing wordt opgemerkt, iemand stuurt een bericht en een collega zoekt uit wie verantwoordelijk is. Ondertussen lopen verschillende teams achter dezelfde informatie aan. Automatisering kan helpen om signalen, beslissingen en acties bij elkaar te houden. Het beoordelen van de ernst en het nemen van verantwoordelijkheid blijven mensenwerk.

Wat is er veranderd?

De Nederlandse Cyberbeveiligingswet, de uitwerking van NIS2, geldt sinds 15 augustus 2026. Dat staat in artikel 35 van het Cyberbeveiligingsbesluit. Bekijk het inwerkingtredingsbesluit.

Of jouw organisatie onder de wet valt, hangt onder meer af van sector, diensten, omvang en uitzonderingen. Ook een concernstructuur kan verschil maken. Een leverancier van een organisatie die onder de wet valt, is niet daardoor automatisch zelf rechtstreeks aan alle verplichtingen gebonden. Bepaal eerst je positie met de uitleg van de NCTV.

Dit artikel gaat over één onderdeel: de opvolging van incidenten. De wet omvat daarnaast onder meer risicobeheersing en bestuurlijke verantwoordelijkheid. Een goed ingericht ticketsysteem is dus geen bewijs dat je aan de hele wet voldoet. Lees het officiële overzicht.

Begin bij één dienst die moet blijven werken

Kies bijvoorbeeld de verwerking van klantorders. Leg vast welk systeem daarbij nodig is, wie de dienst kent en wie bij afwezigheid beslissingen neemt. Beschrijf hoe een medewerker een storing kan melden als juist het gewone meldsysteem niet beschikbaar is. Een korte, geoefende afspraak kan hier meer helpen dan een nieuw platform.

Gebruik vervolgens één dossier voor de gebeurtenis. Koppel meldingen die aantoonbaar over hetzelfde incident gaan, maar bewaar hun herkomst en tijdstippen. Een automatisch samengevoegd dossier mag verschillende storingen niet ongemerkt als één probleem behandelen.

Op een smal scherm kun je de tabel zijwaarts verschuiven. Met een toetsenbord: focus de tabel en gebruik de pijltjestoetsen.

Een mogelijke taakverdeling — geen wettelijke checklist
OnderdeelSoftware kan helpen metEen medewerker beoordeelt
SignaleringEen melding registreren met tijdstip en bron.Wat daadwerkelijk is waargenomen en welke dienst geraakt wordt.
OpvolgingEen taak toewijzen, ontvangst laten bevestigen en bij uitblijven escaleren.Wie bevoegd is en of de gekozen aanpak past.
Informatie verzamelenBekende systemen, contactpersonen en eerdere updates bijeenbrengen.Feiten, onzekerheden en mogelijke gevolgen.
Melden en herstelEen concept voorbereiden en vervolgacties bewaken.De meldplicht, inhoud, verzending en veilige hervatting.

Een interne melding is nog geen wettelijke melding

Voor significante incidenten beschrijft de NCTV een vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur, een incidentmelding binnen 72 uur en een eindverslag uiterlijk een maand na de incidentmelding. Voor bepaalde organisaties gelden afwijkingen. Voor de eerste twee meldmomenten is kennisname bepalend, niet het moment waarop iemand toevallig een ticket opent. Laat de toepasselijke criteria en momenten daarom vooraf vastleggen. Controleer de meldplicht en uitzonderingen.

Stel herinneringen ruim genoeg in om zonder onnodige vertraging te handelen. Leg zowel de eerste signalen als de beoordeling vast. Een status ‘wacht op goedkeuring’ mag de termijn niet pauzeren. Wijs een vervanger aan die bij tijdsdruk bevoegd kan handelen.

Fictief voorbeeld: de orderverwerking valt uit

Een fictieve groothandel krijgt meerdere meldingen dat orders blijven wachten. Een bestaande monitoringregel maakt een dossier aan. De dienstverantwoordelijke bevestigt de impact; de beveiligingsverantwoordelijke onderzoekt of sprake kan zijn van een significant incident. Een conceptoverzicht toont de bekende feiten en markeert ontbrekende informatie.

De workflow vraagt om een bevoegde beoordeling en bewaakt de vervolgstap. Hij stuurt niet zelfstandig een melding naar de overheid. Als de primaire verantwoordelijke afwezig is, krijgt de vooraf aangewezen vervanger de taak. Na herstel controleert de administratie of achtergebleven orders correct zijn verwerkt. Een groen technisch signaal alleen sluit het dossier niet.

Voorkom een nieuwe afhankelijkheid

Oefen ook een defecte koppeling, een verkeerd toegewezen taak en uitval van het meldsysteem. Houd een bruikbare noodroute beschikbaar. Beperk toegang tot incidentgegevens; voeg geen wachtwoorden of onnodige persoonsgegevens toe. Bepaal bewaarbehoeften met de verantwoordelijke, in plaats van alle logs onbeperkt te verzamelen.

De ENISA-handreiking biedt voorbeelden van bewijs en werkafspraken, vooral voor de digitale sectoren waarop de bijbehorende EU-uitvoeringsverordening ziet. Gebruik die niet zonder beoordeling als volledige norm voor iedere sector.

Wanneer is automatiseren de moeite waard?

Meet eerst hoeveel tijd opgaat aan zoeken, overdracht en ontbrekende informatie. Vergelijk na een beperkte proef de tijd tot een bevoegde beoordeling, openstaande acties en herstelwerk. Neem inrichting, controles, opleiding en onderhoud mee. Vrijgekomen tijd is pas een financiële besparing als daadwerkelijk uitgaven vervallen.

Veelgestelde vragen

Hebben we hiervoor AI nodig?

Meestal niet voor toewijzing, termijnen en statuscontroles. Vaste regels zijn vaak duidelijker. AI kan eventueel een concept samenvatten in een toegestane omgeving; een medewerker vergelijkt dat met de bron.

Maakt BMC Helix ITSM ons automatisch compliant?

Nee. Een ITSM-oplossing kan werk organiseren, maar de gekozen inrichting, bevoegdheden en dagelijkse uitvoering bepalen wat daarvan werkt. Lees wat BMC Helix ITSM ondersteunt.

Waar beginnen we?

Met één dienst, een eigenaar, een vervanger en een oefening. Leg vast wie beslist, controleert en beheert, voordat je extra software kiest.

Een concreet proces bespreken?

Wil je onderzoeken waar informatie verzamelen, controleren of overdragen eenvoudiger kan? Beschrijf één proces en de systemen die je al gebruikt. Een nieuwe tool is niet altijd nodig. Oriënterende gesprekken zijn kosteloos en vrijblijvend. Aanvullend advies en uitvoering worden via Korper afzonderlijk afgesproken, inclusief aanpak en kosten.

Bespreek je vraag