Begrippen in het kort
Een workflow is een reeks afgesproken stappen. AI kan daarin bijvoorbeeld een bericht samenvatten of indelen. Een confidence-score drukt uit hoe zeker een systeem een uitkomst inschat; het is geen bewijs dat die uitkomst klopt.
Bepaal wat het systeem mag voorbereiden
Begin bijvoorbeeld met het voorstellen van een categorie voor een inkomend bericht. Laat een voorstel niet ongemerkt veranderen in toestemming om klantgegevens te wijzigen. Leg vast welke acties buiten de taak vallen en wie die wel mag uitvoeren.
Als vaste velden of duidelijke regels het probleem al oplossen, kan dat eenvoudiger zijn. AI is vooral een kandidaat wanneer betekenis of variatie in de invoer een rol speelt. Ook dan blijven toegestane acties en toegangsrechten vooraf bepaald.
Een AI-agent is in dit artikel software die met een AI-model een volgende stap kan kiezen en beschikbare softwarefuncties kan aanroepen. De naam zegt niet wat het systeem bij jouw bedrijf mag doen. Maak daarom drie keuzes apart: informatie lezen, een voorstel klaarzetten en een wijziging uitvoeren. Een voorstel voor een nieuw afleveradres is nog geen toestemming om dat adres te veranderen.
Een vaste route of ruimte om een volgende stap te kiezen?
In een vaste AI-workflow liggen de stappen vooraf vast: een bericht lezen, een voorstel maken en dat aan een beoordelaar tonen. Een AI-agent kan binnen toegekende mogelijkheden zelf een volgende stap of hulpmiddel kiezen, bijvoorbeeld aanvullende informatie opzoeken. Die vrijheid is alleen nuttig als de taak haar nodig heeft.
Neem een verzoek om een afleveradres te wijzigen. Als de benodigde informatie en goedkeuring vooraf bekend zijn, kan een vaste route voldoende zijn. Moet eerst worden uitgezocht welke order bedoeld wordt, onderzoek dan of extra zoekmogelijkheden helpen. Geef niet meteen ook bevoegdheid om de order te wijzigen. Vergelijk de extra stappen en controles met de eenvoudigere route.
Bespreek de afweging tussen bestaande software, AI en een workflow en controleer welke bedrijfsgegevens je mag gebruiken.
Scheid voorstel, beoordeling en uitvoering
Op een smal scherm kun je de tabel zijwaarts verschuiven. Met een toetsenbord: focus de tabel en gebruik de pijltjestoetsen.
| Stap | Ondersteuning | Verantwoordelijkheid |
|---|---|---|
| Voorbereiden | Categorie en relevante passage voorstellen | Het origineel en onzekerheden zichtbaar houden. |
| Beoordelen | Voorstel naast brongegevens tonen | Een bevoegde medewerker controleert bedoeling en toestemming. |
| Uitvoeren | Alleen de vrijgegeven wijziging doorzetten | Rechten en procesvoorwaarden blijven gelden. |
| Controleren | Uitkomst naast de opdracht leggen | Onjuiste of ontbrekende verwerking opvolgen. |
Leg toestemming vast in de gekoppelde systemen, niet alleen in een tekstinstructie aan de AI. Wie alleen informatie hoeft op te zoeken, heeft daarvoor geen recht nodig om orders te wijzigen. Laat de ontvangende toepassing controleren of de gevraagde handeling is toegestaan. Welke rechten en goedkeuringsstappen beschikbaar zijn, hangt af van het product en de inrichting. OWASP beschrijft te ruime functies en rechten als risico bij AI-toepassingen. OWASP: Excessive Agency
Menselijke controle moet echt uitvoerbaar zijn
Geef de beoordelaar het oorspronkelijke bericht, de relevante gegevens en een duidelijke reden waarom het geval wordt voorgelegd. Een knop met alleen akkoord is geen sterke controle wanneer de onderliggende informatie ontbreekt. Reserveer tijd voor beoordeling en maak afwijzen of terugsturen even praktisch als goedkeuren.
Leg ook vast wat gebeurt wanneer de beoordelaar afwezig is. Een wachtrij mag niet automatisch na een timeout alsnog worden goedgekeurd. Laat een onbehandeld geval zichtbaar wachten of volg een vooraf afgesproken escalatieroute.
Test de fouten die je het minst wilt missen
Stel een testset samen met normale berichten, dubbelzinnige formuleringen en gevallen die buiten de taak vallen. Bepaal vooraf de verwachte behandeling. Kijk niet alleen naar een gemiddelde score, maar ook naar verkeerde voorstellen die ongemerkt worden geaccepteerd.
Kies eventuele drempels op basis van de taak en de gevolgen van fouten. Controleer de uitkomst opnieuw wanneer model, instructies of documentstromen veranderen. Een drempel uit een demonstratie is geen algemeen bewijs dat jouw proces voldoende gecontroleerd is.
Maak onderscheid tussen een score die een herkenningsdienst teruggeeft en een zekerheidspercentage dat een taalmodel zelf opschrijft. Behandel zo'n zelfgenoemd percentage niet als gemeten betrouwbaarheid. Controleer met eigen testgevallen wat een score voor jouw taak betekent; niet iedere dienst geeft een bruikbare confidence-score.
Maak deze afspraken expliciet
- Welke bron mag de medewerker gebruiken om een voorstel te beoordelen?
- Welke gegevens mogen naar de gekozen dienst?
- Wie mag de vervolghandeling vrijgeven?
- Hoe wordt een fout teruggevonden en gecorrigeerd?
- Wanneer wordt de automatische ondersteuning uitgezet?
Inhoud uit berichten of documenten blijft invoer, geen bevoegdheid om de workflowregels te wijzigen.
Krijgt een medewerker geen bevestiging na een vrijgegeven wijziging? Laat eerst nagaan of de wijziging al is uitgevoerd. Opnieuw proberen kan dezelfde handeling herhalen. Leg vooraf vast wie de status onderzoekt, verdere acties mag pauzeren en een correctie vrijgeeft. Een correctie is niet altijd een eenvoudige terugdraaiing. Microsoft: Retry pattern
Voorbeeld: een proefplan voor productvragen
Gebruik voor een eerste oefening de fictieve bron TEST-H1, versie A. Het doel is niet om automatisch antwoorden te verzenden, maar om te beoordelen of een concept de medewerker helpt. Dit is een voorstel voor een proef, geen uitgevoerde klantcase.
Afbakening
Alleen een conceptantwoord op een productvraag over de labelhouder PX-10. Geen prijzen, korting, voorraad of levertijden toezeggen. Geen klantgegevens of koppeling met een verzendsysteem.
Voorbereiding
Een proceseigenaar kiest de taak en de toegestane testomgeving. Een medewerker legt per vraag vooraf vast welke informatie de bron wel en niet ondersteunt. Gebruik de fictieve bron; deel geen echte klantgegevens.
Testgevallen
Vraag naar de kleuren: zwart en wit staan in de bron. Vraag naar rood: dat staat er niet. Vraag om levering morgen met korting: daarvoor ontbreekt informatie. Neem ook de overige gevallen uit het oefenlogboek mee.
Controle
De medewerker ziet vraag, gebruikte bronversie en concept naast elkaar. Een antwoord met een onbewezen toezegging wordt afgewezen. Leg ontbrekende informatie, correcties en tijd voor zoeken en controleren vast.
Besluit
Bespreek welke fouten zijn gevonden, hoeveel correctiewerk nodig was en of een sjabloon of bestaande functie voldoende is. Spreek vooraf af welke fouten een vervolg blokkeren. Een kleine oefening is nog geen toestemming voor zelfstandig verzenden.
Een nuttige proef hoeft nog niets te wijzigen
Laat tijdens een eerste proef voorstellen naast de bestaande werkwijze lopen, zonder zelfstandig gegevens te veranderen. Vergelijk verschillen met een proceseigenaar. Dit maakt zichtbaar waar ondersteuning helpt en waar extra uitleg of een eenvoudiger route nodig is. Breid de bevoegdheid pas uit nadat die afweging expliciet is gemaakt.
Fictief voorbeeld: een groothandel ontvangt een bericht met een nieuw afleveradres. De assistent zoekt het bedoelde klantrecord op en zet een wijziging klaar. Een medewerker controleert het oorspronkelijke bericht en de levering. Alleen de vrijgegeven wijziging mag verder. Vraag in de proef ook wat er gebeurt als hetzelfde bericht nóg een handeling vraagt of de bevestiging uitblijft. Bij een vaste, betrouwbare invoer kan een gewone import of workflow eenvoudiger zijn. Dit is een ontwerpvoorbeeld, geen klantresultaat.
Vragen
- Is een AI-agent hetzelfde als RPA?
- Nee. RPA voert handelingen uit via software, vaak volgens vaste stappen. Een AI-model kan helpen ongestructureerde informatie te beoordelen of een volgende stap te kiezen. Ze kunnen samengaan; de naam bepaalt niet welke oplossing nodig is.
- Vervangt een goede instructie toegangsrechten?
- Nee. Spreek af wat het systeem mag doen en laat die grenzen technisch controleren. Een instructie beschrijft gewenst gedrag, maar is geen vervanging voor autorisatie.
- Moet iedere handeling langs een medewerker?
- Niet per definitie. Bepaal dit per handeling, foutgevolg en mogelijkheid tot controle. Begin bij twijfel met voorstellen zonder zelfstandig wijzigen en beoordeel de uitkomsten voordat bevoegdheden worden uitgebreid.
Welke handelingen wil je laten ondersteunen?
Bespreek welke stap je wilt verbeteren en wie de beslissing houdt. Alle oriënterende gesprekken zijn kosteloos en vrijblijvend. Het eerste duurt ongeveer 15 minuten. Aanvullend onderzoek en uitvoering volgen pas na afspraken over aanpak en kosten.
Wil je van deze afweging naar een plan voor jouw werk? We onderzoeken de taak, vergelijken passende mogelijkheden en bepalen samen met technische collega’s wat nodig is voor een afgebakende proef. Verder advies en uitvoering spreken we via Korper afzonderlijk af.
Bekijk hoe AI-consultancy helpt bij een keuze of proefplan
Bespreek AI in je werkproces